Rozbudowa hali przemysłowej powinna być brana pod uwagę jeszcze przed rozpoczęciem budowy pierwszego etapu inwestycji. Nie oznacza to konieczności wykonania od razu przewymiarowanego obiektu. Chodzi o takie zaprojektowanie konstrukcji, układu działki i infrastruktury technicznej, aby dobudowanie kolejnej części za kilka lat nie wymagało przebudowy elementów, które można było właściwie zaplanować już na początku.
Przyszła rozbudowa zaczyna się od prawidłowego zagospodarowania działki
Najbardziej podstawowym warunkiem umożliwiającym późniejsze powiększenie obiektu jest pozostawienie odpowiedniej przestrzeni na działce. Sam wolny teren nie wystarczy jednak do stwierdzenia, że rozbudowa hali przemysłowej będzie możliwa.
Już podczas opracowywania pierwotnego zagospodarowania trzeba przeanalizować docelowe usytuowanie kolejnych segmentów hali, dróg wewnętrznych, placów manewrowych, parkingów, zbiorników, urządzeń technicznych oraz sieci zewnętrznych.
Błędem jest prowadzenie przyłączy lub kanalizacji przez teren przewidywany pod drugi etap inwestycji. Podobnie problematyczne może być ustawienie urządzeń technicznych bezpośrednio przy ścianie, która w przyszłości miałaby zostać otwarta i połączona z nową częścią budynku.
Układ pierwszego etapu powinien więc wynikać nie tylko z obecnych potrzeb zakładu, ale również z przyjętego kierunku jego przyszłego rozwoju.
Należy przy tym pamiętać, że późniejsza rozbudowa pozostaje robotą budowlaną podlegającą aktualnym na dany moment wymaganiom formalnym i technicznym. Prawo budowlane jako zasadę wskazuje rozpoczęcie robót na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z wyjątkami określonymi w ustawie. Samo przygotowanie hali pod kolejny etap nie zastępuje więc późniejszej procedury administracyjnej.
Konstrukcja powinna uwzględniać sposób połączenia kolejnego etapu
Jeżeli kierunek przyszłego powiększenia hali jest znany, projektant konstrukcji może już podczas pierwszego etapu uwzględnić sposób wykonania przyszłego połączenia.
Znaczenie mają między innymi układ osi konstrukcyjnych, rozstaw słupów, geometria ram, rozwiązania fundamentów oraz konstrukcja ściany szczytowej lub bocznej, przy której planowana jest rozbudowa hali przemysłowej.
Nie zawsze uzasadnione jest zwiększanie nośności całej konstrukcji „na zapas”. Znacznie ważniejsze jest świadome zaprojektowanie miejsca styku obu etapów.
Inaczej wygląda sytuacja, w której kolejna hala może powstać jako konstrukcyjnie niezależny segment oddzielony dylatacją, a inaczej rozbudowa wymagająca ingerencji w istniejące ramy nośne. Im więcej takich zależności zostanie rozwiązanych podczas projektowania pierwszego etapu, tym mniejsze ryzyko późniejszego wzmacniania konstrukcji lub wykonywania skomplikowanych prac przy działającym zakładzie.
„Przygotowanie hali pod rozbudowę nie polega na przewymiarowaniu wszystkiego na przyszłość. Należy przede wszystkim wiedzieć, gdzie będzie następny etap i które rozwiązania wykonane dzisiaj mogłyby go później zablokować. Jeżeli odpowiednio zaplanujemy konstrukcję, sieci, komunikację i punkty przyłączenia instalacji, kolejny etap może być rzeczywistą rozbudową, a nie przebudową tego, co już zostało wykonane.” – Robert Ślusarz, Dyrektor Zarządzający WOD-BUD
Instalacje trzeba projektować z kontrolowaną rezerwą
Jednym z najważniejszych zagadnień jest infrastruktura techniczna. Powiększenie hali oznacza zwykle wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną, wodę, ogrzewanie, chłodzenie, wentylację oraz – zależnie od procesu – sprężone powietrze, gazy techniczne czy inne media technologiczne.
Dlatego na etapie pierwszej inwestycji warto określić nie tylko bieżące zapotrzebowanie, lecz również przewidywany docelowy model zakładu.
Nie oznacza to automatycznie montowania urządzeń dwukrotnie większych niż obecnie potrzebne. Przewymiarowane instalacje również mogą być technicznie i ekonomicznie nieuzasadnione.
Znacznie rozsądniejsze może być pozostawienie miejsca pod kolejne urządzenie, przygotowanie pola rezerwowego w rozdzielni, wykonanie przepustów instalacyjnych, pozostawienie możliwości rozbudowy kolektorów czy zaplanowanie trasy przyszłych instalacji. Istotna jest więc nie „maksymalna rezerwa”, lecz rezerwa zaprojektowana na podstawie realnego scenariusza rozwoju zakładu.
Ochronę przeciwpożarową należy analizować dla układu docelowego
Powiększenie hali może istotnie zmienić parametry ochrony przeciwpożarowej obiektu.
Budynki produkcyjne i magazynowe klasyfikowane są jako PM, a wymagania dotyczące m.in. klasy odporności pożarowej oraz dopuszczalnej powierzchni stref pożarowych zależą od parametrów konkretnego budynku i gęstości obciążenia ogniowego. Obowiązujące warunki techniczne określają również przypadki, w których powierzchnie stref mogą zostać zwiększone dzięki zastosowaniu odpowiednich urządzeń gaśniczych lub oddymiających.
Dlatego projektowanie pierwszego etapu dokładnie do granicznych parametrów bez uwzględnienia kolejnej części może później znacząco ograniczyć możliwość prostego powiększenia zakładu.
Już na początku warto analizować docelowy podział na strefy pożarowe, lokalizację ścian oddzielenia przeciwpożarowego, warunki ewakuacji oraz rozwiązania dotyczące zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego i wewnętrznego gaszenia pożaru. Szczególnie istotne jest miejsce połączenia starej i nowej części. Element, który w pierwszym etapie pełni funkcję ściany zewnętrznej, po rozbudowie może znaleźć się wewnątrz znacznie większego kompleksu i mieć zupełnie inną funkcję z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego.
Odwodnienie należy liczyć również z myślą o kolejnej powierzchni zabudowanej
Rozbudowa hali oznacza najczęściej zwiększenie powierzchni dachu oraz terenów utwardzonych. Tym samym rośnie ilość wód opadowych, które należy bezpiecznie zagospodarować.
Jeżeli kanalizacja deszczowa, retencja lub inne elementy systemu zostaną zaprojektowane wyłącznie pod pierwszy etap, kolejna inwestycja może wymagać przebudowy infrastruktury znajdującej się już pod użytkowanymi drogami i placami.
Dlatego podczas przygotowywania koncepcji warto analizować docelową wielkość zlewni oraz możliwość etapowania systemu odwodnienia. Dotyczy to również rzędnych terenu. Prawidłowe ukształtowanie spadków pierwszego etapu powinno pozwalać na późniejsze dołączenie kolejnego obszaru bez konieczności radykalnej zmiany istniejącego zagospodarowania.
Logistyka zakładu po rozbudowie może wyglądać zupełnie inaczej
Częstym błędem jest analiza przyszłej rozbudowy wyłącznie w granicach samego budynku.
Tymczasem większa powierzchnia produkcyjna lub magazynowa oznacza zazwyczaj również większą liczbę dostaw, odbiorów, pracowników i pojazdów poruszających się po terenie zakładu.
Droga, która bez problemu obsługuje pierwszy etap inwestycji, po rozbudowie może stać się wąskim gardłem. Podobnie plac manewrowy, liczba doków czy lokalizacja parkingów mogą przestać odpowiadać rzeczywistym potrzebom przedsiębiorstwa.
Dlatego przyszła
rozbudowa hali przemysłowej powinna być analizowana razem z docelowym modelem logistyki. Szczególnie ważne jest zachowanie możliwości wykonania kolejnych dojazdów i placów bez przecinania podstawowych ciągów produkcyjnych oraz transportowych.
Warto przewidzieć techniczną granicę pierwszego etapu
Dobrze przygotowana inwestycja powinna mieć jasno określone miejsce, w którym pierwszy etap się kończy, a kolejny może zostać do niego dołączony. Dotyczy to konstrukcji, obudowy, instalacji i zagospodarowania terenu.
Przykładowo część instalacji można doprowadzić do zaworów lub punktów umożliwiających późniejsze przedłużenie. Trasy kablowe można zaprojektować z możliwością dalszego prowadzenia, a rozmieszczenie urządzeń technicznych tak, aby nie blokowały przyszłego połączenia obiektów.
Takie rozwiązania są zwykle znacznie prostsze niż późniejsze przecinanie czynnych instalacji i przebudowywanie działających systemów.
Czy warto wykonywać fundamenty pod przyszłą halę od razu?
Nie ma jednej odpowiedzi właściwej dla każdej inwestycji.
Jeżeli drugi etap jest dokładnie określony i ma zostać wykonany w krótkim czasie, część prac może być ekonomicznie uzasadniona już podczas pierwszej budowy. Jeżeli natomiast rozbudowa planowana jest jedynie jako możliwość za kilkanaście lat, wykonywanie elementów konstrukcyjnych „na wszelki wypadek” może nie mieć uzasadnienia. W tym okresie mogą przecież zmienić się wymagania Inwestora, technologia produkcji, parametry hali oraz przepisy.
Znacznie ważniejsze jest takie rozwiązanie pierwszego etapu, aby pozostawić techniczną możliwość rozbudowy, bez tworzenia zbędnych kosztów na początku inwestycji.
Rozbudowa planowana wcześniej kosztuje mniej ingerencji w działający zakład
Największą korzyścią z uwzględnienia przyszłej rozbudowy nie jest samo ułatwienie wykonania kolejnej konstrukcji. Jest nią ograniczenie ingerencji w zakład, który za kilka lat będzie już prowadził normalną produkcję.
Przenoszenie sieci pod placami, przebudowa rozdzielni, zmiana dróg wewnętrznych czy wzmacnianie konstrukcji w czynnym obiekcie jest organizacyjnie znacznie trudniejsze niż przygotowanie właściwych rozwiązań podczas pierwszego etapu.
WOD-BUD realizuje kompleksowe inwestycje budowlane jako generalny wykonawca. Oferta firmy obejmuje
budowę hal przemysłowych, roboty ogólnobudowlane, infrastrukturę drogową oraz inżynierię wodno-kanalizacyjną, co pozwala spojrzeć na przygotowanie terenu pod dalszy rozwój nie tylko od strony samej konstrukcji hali, ale również infrastruktury, która będzie ją w przyszłości obsługiwać.
Planujesz budowę hali z możliwością jej dalszego powiększenia? Skontaktuj się z WOD-BUD. Odpowiednio przygotowany pierwszy etap inwestycji może znacząco ograniczyć zakres przebudów i kolizji podczas przyszłej rozbudowy zakładu.
FAQ – rozbudowa hali przemysłowej
Jak przygotować halę pod przyszłą rozbudowę?
Należy przede wszystkim określić przewidywany kierunek rozwoju obiektu oraz uwzględnić go w konstrukcji, zagospodarowaniu działki, instalacjach, ochronie przeciwpożarowej, odwodnieniu i układzie komunikacyjnym.
Czy konstrukcję hali trzeba od razu przewymiarować?
Nie zawsze. Ważniejsze jest prawidłowe przygotowanie miejsca przyszłego połączenia i określenie sposobu pracy konstrukcji kolejnego etapu. Zakres ewentualnych rezerw powinien wynikać z obliczeń i konkretnej koncepcji rozbudowy.
Czy warto zostawiać rezerwę mocy instalacji?
Tak, jeżeli znane są plany rozwoju zakładu. Rezerwa powinna być jednak racjonalna. Czasem korzystniejsze jest pozostawienie miejsca pod dodatkowe urządzenia lub pola w rozdzielni niż przewymiarowanie całego systemu już podczas pierwszego etapu.
Czy rozbudowa hali przemysłowej wymaga pozwolenia na budowę?
Rozbudowa jest robotą budowlaną i wymaga przeprowadzenia odpowiedniej procedury administracyjnej zgodnie z aktualnymi przepisami. W przypadku typowej rozbudowy hali przemysłowej co do zasady należy liczyć się z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę.
Jak przyszła rozbudowa wpływa na ochronę przeciwpożarową?
Może zmienić powierzchnię stref pożarowych, wymagania dotyczące odporności pożarowej, warunki ewakuacji oraz zapotrzebowanie instalacji i urządzeń przeciwpożarowych. Dlatego układ docelowy warto analizować już podczas projektowania pierwszego etapu.
Dlaczego trzeba przewidzieć większe odwodnienie?
Po rozbudowie zwiększa się zwykle powierzchnia dachów i terenów utwardzonych, a więc również ilość wód opadowych wymagających zagospodarowania. Brak rezerwy może później oznaczać konieczność przebudowy istniejącej kanalizacji lub retencji.
Czy sieci można prowadzić przez teren przyszłej rozbudowy?
Technicznie jest to możliwe, ale zwykle nie jest rozwiązaniem korzystnym. Jeżeli kierunek rozwoju obiektu jest znany, warto prowadzić główne sieci tak, aby późniejsza hala nie wymagała ich przekładania.
Co najczęściej utrudnia późniejszą rozbudowę hali?
Problemy powodują przede wszystkim niewłaściwe zagospodarowanie działki, brak miejsca na komunikację i infrastrukturę, kolizje z sieciami, brak rezerw instalacyjnych oraz rozwiązania konstrukcyjne i przeciwpożarowe projektowane wyłącznie pod pierwszy etap.
Kiedy najlepiej zaplanować rozbudowę hali przemysłowej?
Najlepiej już podczas tworzenia koncepcji pierwszego etapu. Nie trzeba znać wszystkich szczegółów przyszłego budynku, ale warto określić kierunek rozwoju, przewidywaną powierzchnię i najważniejsze wymagania techniczne.
